Καζούο Ισιγκούρο (Kazuo Ishiguro): "Η Κλάρα και ο Ήλιος" (Clara and the Sun)

682


Τίτλος: Η Κλάρα και ο Ήλιος
Πρωτότυπος τίτλος: Clara and the sun
Συγγραφέας: Καζούο Ισιγκούρο
Γλώσσα: Πρωτότυπο Αγγλικά / Ελληνικά
Εκδόσεις: Ψυχογιός
Μετάφραση: Αργυρώ Μαντόγλου
Έτος πρώτης έκδοσης: 2021
Αριθμός σελίδων: 375
ISBN: 978-918-01–3826-9


Ίσως αυτή η παρουσίασή μου, να είναι η λιγότερο, χρειαζούμενη, ενδιαφέρουσα ή πρωτότυπη, αφού πρόκειται για ένα από τα καινούρια και πιο πολυσυζητημένα βιβλία (με ήδη υπάρχουσες πολλές παρουσιάσεις και κριτικές) ενός Νομπελίστα Συγγραφέα. Παρόλα αυτά θα την κάνω σε πείσμα των αναγκών, καθώς θα μου άρεσε να το παρουσιάσω συζητήσω με την παρέα μου (τη ΛτΒ).


Μπορεί η Τεχνητή Νοημοσύνη να κατανοήσει αισθήματα; Μπορεί να αποκτήσει τα δικά της αισθήματα; Με κυρίαρχο αίσθημα την αγάπη - φυσικά. Πως θα είναι το συναίσθημα της; Πως θα το αντιλαμβάνεται-νιώθει η ίδια;


Αυτό είναι το κεντρικό θέμα / ερώτημα που κινεί την πλοκή αυτού του ΠΟΛΥ ενδιαφέροντος και καλογραμμένου βιβλίου. Εκείνο που το κάνει ακόμα πιο ενδιαφέρον το θέμα είναι ότι ο Ισιγκούρο δεν το πιάνει από την πλευρά του ανθρώπου, αλλά από την πλευρά της Τεχνητής Νοημοσύνης το ζήτημα.


Έτσι η Ηρωίδα του, η Κλάρα είναι μία Τεχνητή Φίλη, μια μορφή Τεχνητής Νοημοσύνης κατασκευασμένης με στόχο να κάνει παρέα σε παιδιά και εφήβους. Η υπόθεση εκτυλίσσεται σε μια εποχή μελλοντική (ή όχι πολύ μελλοντική), όπου τα παιδιά των ανθρώπων (αν όχι όλα, τα περισσότερα) υπόκεινται σε μία επέμβαση “Αναβάθμισης” (ένα είδος βελτίωσης των νοητικών / ψυχικών ικανοτήτων). Η Τζόσι είναι μία έφηβη που έχει μεν υποστεί την Αναβάθμιση, αλλά ατυχώς δεν έχει απόλυτα πετύχει με κάποια δυσάρεστα συνεπακόλουθα (που δεν θα αποκαλύψω για να μην κάνω σπόιλερ). Αυτή είναι το κορίτσι που θα επιλέξει την Κλάρα ως Τεχνητή Φίλη.


Όλη η πλοκή του βιβλίου εκτυλίσσεται σε σχέση με τη σκέψεις και τη σχέση της Κλάρας με τη φίλη της τη Τζόσι, αλλά και τη Μητέρα της, το φίλο της Τζόσι τον Ρικ (ένα από τα λίγα παιδιά που δεν έχουν Αναβαθμιστεί) και άλλους ανθρώπους γύρω από αυτούς.


Ο τίτλος φανερώνει κάτι σημαντικό, τη σημασία του Ηλίου, της ζωοδότριας ενέργειας λειτουργίας για την Κλάρα. Ο Ήλιος έχει στο μυαλό της Κλάρας μία σημασία και έναν ρόλο Θεού:

1. “…έκανα δυο βήματα μπροστά, έσκυψα και άγγιξα και με τα δύο μου χέρια το μοτίβο του Ήλιου στο πάτωμα…

“Κλάρα αυτό ήταν απληστία. Εσείς τα κορίτσια ΤΦ είστε πολύ άπληστα”.

Παρότι τότε ήμουν ακόμα καινούρια, αμέσως σκέφτηκα πως μπορεί το λάθος να μην ήταν δικό μου. Πως ο Ήλιος είχε αποσύρει κατά τύχη το μοτίβο του την ώρα που το άγγιξα εγώ…”


2. “…αλλά τώρα που ήμουν έξω μόνη μου, οι αγροί ήταν τόσο κοντά μου και ο Ήλιος από πάνω μου, ήμουν σε θέση να συνδυάσω ορισμένες πιθανότητες. Μπορούσα να καταλάβω πως παρά την καλοσύνη του ο Ήλιος ήταν πολύ απασχολημένος. Υπήρχαν πολλοί άλλοι άνθρωποι εκτός από τη Τζόσι που είχαν ανάγκη την προσοχή του. Ότι του Ηλίου μπορεί να του διέφευγαν κάποιες ιδιαίτερες περιπτώσεις όπως αυτή της Τζόσι…”



Εκτός από το κεντρικό θέμα της αγάπης και του τρόπου βίωσης συναισθημάτων μίας ΤΦ, καταπιάνεται και με άλλα ζητήματα, όπως του κοινωνικού στιγματισμού, του τρόπου που λειτουργεί η κοινωνία, του εργασιακού μέλλοντος μέσα από την ολοένα αυξανόμενη εργασιακή αστάθεια, του τι είναι ευτυχία, των πιθανών νέων μορφών ρατσισμού, τις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων, τις σχέσεις της οικογένειας.


Βρήκα τρομερά ενδιαφέρον το ότι όλες αυτές οι πραγματικότητες είναι ειδωμένες μέσα από το μυαλό / μάτια της ΤΦ η οποία προφανώς αντιλαμβάνεται κάπως διαφορετικά / ακόμα και σε αισθητηριακό επίπεδο. Π.χ μία νέα πραγματικότητα που στρεσάρει ή είναι άγνωστη σπάει σε κουτιά που παίρνει κάποιο χρόνο να γίνουν εικόνα αντιληπτική όμοια με τη δικιά μας

“τότε αντικρίσαμε το κατάστημα και μπορούσα να δω απρόσκοπτα μέχρι το Γυάλινο Τραπέζι στο πίσω μέρος, αλλά ο χώρος είχε χωριστεί σε δέκα κουτιά, κι έτσι δεν είχα πλέον μια ολοκληρωμένη εικόνα του χώρου που απλωνόταν μπροστά μου. Η μπροστινή εσοχή βρισκόταν μέσα στο κουτί στην πέρα α΄κρη δεξιά, όπως ήταν αναμενόμενο, αλλά το τραπεζάκι με τα περιοδικά, που έστεκε πλησιέστερα από την μπροστινή εσοχή, είχε διαιρεθεί ανάμεσα σε διάφορα κουτιά…”


Είναι ένα πολύ τρυφερό βιβλίο, πολύ με απλή στρωτή γραφή και μεγάλο ενδιαφέρον στην πλοκή (που δεν θα αποκαλύψω). Έτσι που άνετα θα μπορούσε να αποτελέσει εκτός από ανάγνωσμά ενηλίκων και ένα άριστο εφηβικό / νεανικό ανάγνωσμα.



Να βάλω και λίγο την υποκειμενική μου πινελιά. Η μόνη επαφή που είχα ως τώρα με τον Ισιγκούρο ήταν ότι προ δεκαετιών είχα δει (όταν βγήκε στις αίθουσες) το “απομεινάρια μιας Ημέρας”, ένα έργο βασισμένο στο ομώνυμο μυθιστόρημά μου και με συντελεστές (σκηνοθέτης/ ηθοποιοί) μεγαθήρια του Βρετανικού κινηματογράφου (και θεάτρου) και μάλιστα στην Αγγλία σε πρώτη προβολή. Το γεγονός ότι βγήκα μετά το τέλος της ταινίας χωρίς να κόψω τις φλέβες μου από την ανία, ή ότι απλά κατάφερα να παραμείνω ξύπνιος, το θεώρησα επίτευγμά μου. Διότι ήταν μία από αυτές τις περίτεχνες Αγγλικές (από την κορφή ως τα νύχια) υποθέσεις με φοβερή ανάλυση χαρακτήρων και φοβερή φλεγματική Βρετανική ατμόσφαιρα, όπου σε όλη τη διάρκεια της ταινίας και των μεταπολεμικών δεκαετιών που περιγράφει δεν γινόταν τίποτε… κυριολεκτικά! (ο.κ. έκανα και την κριτική της ταινίας).


Μετά από αυτό, φυσικά και συνεπακόλουθα, δεν είχα αγγίξει κάποιο βιβλίο του Ισιγκούρο. Να, όμως που πέρασαν τα χρόνια και ήρθε η ώρα να σπάσω τη χρόνια προκατάληψή μου. Διάβασα την Κλάρα. Το αγάπησα και επειδή είναι το πρώτο βιβλίο του που διαβάζω, είμαι σίγουρος ότι θα επανέλθω στον συγκεκριμένο συγγραφέα.
 
@ΚρίτωνΓ Εύγε για την υπέροχη και περιεκτική παρουσίασή σου. :πάνω:

Από Ισογκούρο έχω διαβάσει μόνο το " Μη μ'αφήσεις ποτέ" και, παρόλο που δεν μπορώ να πω ότι έγινε από τα αγαπημένα μου, θυμάμαι έντονα το αίσθημα θλίψης που μου άφησε όταν έκλεισα το βιβλίο. Προσωπικά εξεπλάγην όταν πριν λίγα χρόνια πήρε το Νόμπελ λογοτεχνίας, δεν ξέρω αν θα γίνει κλασσικός στο μέλλον κι αν θα σταθεί επάξια δίπλα στους υπόλοιπους γίγαντες της λογοτεχνίας. Ο χρόνος θα δείξει.

Κρίνοντας από την παρουσίασή σου, πιστεύω ότι και το " Μη μ'αφήσεις ποτέ" θα σου αρέσει. :ναι:
 
Πάντως αν θέλετε περεταίρω πολύ καλή ανάλυση και ανάγνωση αποσπασμάτων (από τον Στέλιο Μάινα) για το "Κλάρα και ο ήλιος" σας παραπέμπω στο podcast "Να ένα βιβλίο" του Κώστα Κατσουλάρη. (επεισόδιο 12)
 
Top