Αλμπέρ Καμύ (Albert Camus) : "Ο ξένος" (L'Etranger)



Τίτλος: Ο ξένος
Πρωτότυπος τίτλος: L'Etranger
Συγγραφέας: Αλμπέρ Καμύ (Albert Camus)
Μετάφραση: Νίκη Καρακίτσου-Ντουζέ, Μαρία Κασαμπάλογλου-Ρομπλέν
Εκδόσεις: Καστανιώτης
Επανέκδοση: 2008
Σελίδες: 144

ISBN: 978-960-03-2199-9

Καιρό τώρα σκεφτόμουν να παρουσιάσω το συγκεκριμένο βιβλίο αλλά δίσταζα. Κι αυτό γιατί παρά την μικρή του έκταση, είναι ένα έργο ιδιαίτερα δύσκολο και βαθιά φιλοσοφημένο, ένα έργο το οποίο επιδέχεται πολλές ερμηνείες. Όμως επειδή δεν έχει παρουσιαστεί κανένα βιβλίο του Καμύ στη Λέσχη, σκέφτηκα ότι ακόμα και δυο λόγια είναι προτιμότερα απ'το τίποτα.

Ο Αλμπέρ Καμύ λοιπόν, γεννήθηκε το 1913 στην Αλγερία και σκοτώθηκε σε αυτοκινητιστικό το 1960, σε ηλικία μόλις 47 ετών. Ένας θάνατος τραγικά ειρωνικός, αν σκεφτεί κανείς ότι ο Καμύ έλεγε συχνά στους φίλους του πως δεν υπάρχει τίποτα πιο συγκλονιστικό από το θάνατο ενός παιδιού και τίποτα πιο παράλογο από το θάνατο σε τροχαίο δυστύχημα. Εκτός απ'τον "Ξένο" (1942), τα άλλα δύο σπουδαία μυθιστορήματα του είναι η "Πανούκλα" (1947) και η "Πτώση" (1956), ενώ το 1957 τιμήθηκε με το Νόμπελ λογοτεχνίας.

"Σήμερα πέθανε η μαμά. Μπορεί και χθες, δεν ξέρω."

Μ'αυτή την παράξενη φράση ξεκινάει η ιστορία του Μερσώ, ενός απ'τους πιο ασυνήθιστους αλλά και ενδιαφέροντες λογοτεχνικούς ήρωες που έχει τύχει να συναντήσω. Ο Μερσώ είναι ένας άνθρωπος κλειστός, λιγομίλητος, αντικοινωνικός, απόμακρος, ένας ξένος ανάμεσα στους ανθρώπους. Είναι πολύ χαρακτηριστικό το ότι κατά τη διάρκεια της κηδείας της μητέρας του δεν βιώνει καμιά απολύτως συγκίνηση και την αντιμετωπίζει με σκέτη αδιαφορία.

Με την ίδια ακριβώς αδιαφορία βιώνει και την ερωτική του σχέση με τη Μαρί, η οποία μάλιστα ξεκινάει την επομένη της κηδείας, τη φιλική του σχέση με τον Ρεμόν και γενικότερα τη ζωή του στην οποία φαίνεται πως δεν προσδίδει κανένα απολύτως νόημα. Αυτή η τρομερή απάθεια που τον χαρακτηρίζει γίνεται πέρα για πέρα ξεκάθαρη περίπου στα μισά του βιβλίου, μ'ένα ακραίο, τραγικό κι εντελώς παράλογο γεγονός. Εξίσου παράλογη και ανεξήγητη θα είναι και η στάση του απέναντι σε όσα επρόκειτο ν'ακολουθήσουν.

"Tότε, πυροβόλησα άλλες τέσσερις φορές πάνω σ' ένα ακίνητο κορμί όπου οι σφαίρες βυθίζονταν χωρίς καμιά αντίδραση. Kαι ήταν σαν να 'δινα τέσσερα κοφτά χτυπήματα πάνω στην πόρτα της δυστυχίας."

Το βιβλίο του Καμύ με προβλημάτισε ιδιαίτερα και μ'έκανε ν'αναρωτηθώ κατά πόσο διαφορετικός είναι τελικά ο μοναχικός του αντιήρωας από όλους εμάς. Για παράδειγμα, το να παρακολουθούμε απ'την τηλεόραση τους διάφορους πολέμους που γίνονται κατά καιρούς καθώς και τις σφαγές που αυτοί συνεπάγονται, δε συνιστά μια μορφή απάθειας;

Πέρα πάντως απ'το φιλοσοφικό κομμάτι, απόλαυσα (εις διπλούν) τη γραφή του Καμύ και βρήκα την ιστορία του Μερσώ μυστηριώδη και συναρπαστική. Ένα αγαπημένο βιβλίο.
 
Last edited by a moderator:

Φαροφύλακας

Υποθετικός Σοφέρ
Προσωπικό λέσχης
Από τα πιο όμορφα βιβλία που έχω διαβάσει. Το θεωρώ πολύ χαρακτηριστικό του 20ου αιώνα, μέσα στο κύμα απομύθευσης του ανθρώπου και αποκαθήλωσης των κάπως φουσκωμένων ιδανικών του.

Ένας από τους πιο χαρακτηριστικούς αντιήρωες ο Μερσό, όχι αντιπαθητικός επειδή μάλλον, όπως λες κι εσύ Χρήστο, μέσα από την κυνική του ειλικρίνεια φτάνει να είναι κοντά στον πιο αληθινό εαυτό μας.

Και πράγματι, το ξεκίνημα του βιβλίου που παραθέτεις ("Σήμερα πέθανε η μαμά. Μπορεί και χθες, δεν ξέρω.") αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά ανοίγματα της λογοτεχνίας.

"Ο Ξένος" μάλλον συγκαταλέγεται στα απαραίτητα αναγνώσματα ενός βιβλιόφιλου.
 
Last edited:
Πολλά μπράβο Χρήστο.. Αγαπημένο βιβλίο, αγαπημένος Καμύ!!!
Ο Μερσώ είναι ένας ήρωας που δεν ξέρεις αν πρέπει να συμπαθήσεις ή να αντιπαθήσεις.. Κάθε σελίδα είναι μάθημα ζωής από τον Καμύ..
 
Πέσαμε στα βαθιά τώρα. :))) Πάνε χρόνια που το διάβασα και δεν θυμάμαι λεπτομέρειες, μα αυτή η αποστασιοποίηση από όλους και όλα ήταν που μου έμεινε , τελικά, στο μυαλό. Δεν το θεωρώ δύσκολο βιβλίο, μα σίγουρα είναι ένας πολύ ιδιαίτερος λογοτεχνικός ήρωας.
 
Συγχαρητήρια Χρήστο, πρόκειται για ένα από τα καλύτερα μυθιστορήματα του 20ου αι. κι ίσως το αντιπροσωπευτικότερο γαλλικό αντίστοιχα.Δύσκολο σίγουρα δεν είναι,τουλάχιστον στη γλώσσα αφού το διδάχτηκα στο Γαλλικό Ινστιτούτο στο Superiere 3,επίπεδο χαμηλότερο του Sorbonne,ακριβώς επειδή το λεξιλόγιο του θεωρείται σχετικά απλό.Τα νοήματα βέβαια είναι άλλο ζήτημα,ο Καμύ ξεκίνησε από το σουρεαλισμό κι αυτό φαίνεται στο βιβλίο.Ωστόσο επειδή ο ήρωας εκπροσωπούσε τους Γάλλους της Αλγερίας,η υπόθεση θεωρήθηκε σκανδαλιστική εν μέσω Γερμανικής Κατοχής και προσβλητικά ρατσιστική προς τους Άραβες.

Παρακάτω ένα σπάνιο ντοκιμαντέρ για την έμπνευση του έργου

[video=youtube;fJCjVcaRCos]https://www.youtube.com/watch?v=fJCjVcaRCos[/video]

"Ο Ξένος" έδωσε ιδέες και κατευθύνσεις σε απρόσμενες περιπτώσεις,όπως στο ροκ συγκρότημα των Cure να παρουσιάσουν αυτό το κομμάτι

[video=youtube;c7n_imknhcg]https://www.youtube.com/watch?v=c7n_imknhcg[/video]
 
μέσα από την κυνική του ειλικρίνεια φτάνει να είναι κοντά στον πιο αληθινό εαυτό μας.
Ωραία το έθεσες.:)

@Μπου και Φαντίνα, σας ευχαριστώ πολύ. Όσο για τα βιντεάκια, είμαι στη δουλειά τώρα και δεν μπορώ τα δω (δηλαδή να τ'ακούσω), όμως θα το κάνω με την πρώτη ευκαιρία.:)
 
Ο Αλμπέρ Καμύ ολοκλήρωσε το μυθιστόρημα του δέκα ημέρες πριν από την γενική επίθεση των γερμανικών στρατευμάτων και δεκαέξι πριν από την αποχώρηση των Συμμάχων από την Δουνκέρκη δηλαδή την 1η Μαΐου 1940, την εποχή που βρισκόταν στο Παρίσι. Για το μυθιστόρημα αυτό είχε σκεφτεί αρχικά διάφορους τίτλους όπως «Ένας ευτυχισμένος άνθρωπος», «Η Αιδώς», «Ένας ελεύθερος άνθρωπος», «Ένας συνηθισμένος άνθρωπος». Τελικά όπως όλοι γνωρίζουμε, κατέληξε να δώσει τον τίτλο «Ο Ξένος». Όπως είχε πει και ο ίδιος :
«Ξένος, ποιος μπορεί να ξέρει τι σημαίνει αυτή η λέξη;».

Εκείνη την εποχή στο Παρίσι δούλευε ως γραμματέας σύνταξης στην εφημερίδα «Paris – Soir», λίγο ως πολύ αδιάφορος ως προς το περιεχόμενο της εφημερίδας, αν και ενοχλημένος λόγω του προπαγανδιστικού ύφους που την διέκρινε. Έπρεπε όμως να δουλεύει ως προς το ζην. Δεν αρθρογραφούσε όπως αρθρογραφούσε στην «Alger Republicain» στο Αλγέρι, στην οποία ξεκίνησε ως ρεπόρτερ μέχρι που έγινε δ/ντης σύνταξης μαζί με τον Πασκάλ Πιά, αχώριστο φίλο και συνεργάτη (στον οποίον μάλιστα έχει αφιερώσει τον Μύθο του Σίσυφου). Στην Alger Republicain πέρα από τα ρεπορτάζ έγραφε και κριτικές λογοτεχνικών κειμένων με διάφορα ψευδώνυμα ένα εκ των οποίων ήταν «Μερσώ».

Πριν μερικά χρόνια και συγκεκριμένα το καλοκαίρι του 1936 ο Καμύ βρίσκεται στην Πράγα. Μετά από αυτό το ταξίδι με τους Υβόν Μπουρζουά και Σιμόν Ιέ, με την οποίαν ήταν παντρεμένος εκείνη την εποχή, και το οποίο περιελάμβανε σχεδόν όλη την Κεντρική Ευρώπη, αρχίζει να γράφει ένα μυθιστόρημα, που αργότερα του έδωσε τον τίτλο: «Ο Ευτυχισμένος θάνατος».
Σ’ αυτό το μυθιστόρημα, ο ήρωας του, ο Μερσώ, του μοιάζει – σχεδόν υπερβολικά. Το ταξίδι στην Τσεχοσλοβακία σχετίζεται στενά με την ιστορία του ζευγαριού του μυθιστορήματος. Ο Καμύ είναι κουρασμένος και απογοητευμένος, όπως ο Μερσώ, αλλά στο μυθιστόρημα ο αναγνώστης δεν καταλαβαίνει γιατί ο Μερσώ φεύγει από την Αλγερία μετά από ένα φόνο που δεν τον αφορά καθόλου. Γράφει χαρακτηριστικά:
«Ξύπνησε απότομα μουσκεμένος στον ιδρώτα με τα ρούχα ζαρωμένα, κι έκανε μερικά βήματα μέσα στο δωμάτιο. Κατόπιν άναψε ένα τσιγάρο, κάθισε στο κρεβάτι, ανέκφραστος, και κοίταζε τις ζάρες του παντελονιού του. Στο στόμα του ανακατευόταν η στυφή γεύση του ύπνου και του τσιγάρου. […] Διαπιστώνοντας πόσο διαπερατός ήταν, πόσο προσεκτικός σε κάθε σημάδι του κόσμου, ο Μερσώ αναγνώρισε το βαθύ ράγισμα που του άνοιγε τον δρόμο για την ζωή».
( «Ο Ευτυχισμένος θάνατος», Μέρος δεύτερο, Κεφάλαιο Ι). Ο Καμύ δεν θα δημοσιεύσει ποτέ τον Ευτυχισμένο θάνατο. (Το έργο αυτό θα δημοσιευτεί 11 χρόνια μετά τον θάνατο του). Θεωρείται πως είναι το πρώτο μυθιστόρημα του Καμύ, ή τουλάχιστον το πρώτο που βρέθηκε· πιθανόν να υπήρχε κι άλλο πριν, το οποίο ο Καμύ να κατέστρεψε.

Στον Ξένο ο Καμύ βιώνει την γεμάτη ευφορία εξάντληση του συγγραφέα μπροστά σ’ ένα έργο που μόλις ολοκληρώθηκε αλλά παραμένει πάντα ημιτελές για τα κουρασμένα του μάτια. Έχοντας προχωρήσει από την εποχή του Ευτυχισμένου θανάτου, ο τελευταίος του ήρωας είναι κατά πολύ ανώτερος του προκατόχου του. Λέει χαρακτηριστικά ο ίδιος:
«Φαντάζομαι πως ο αναγνώστης αυτού του χειρογράφου θα νιώσει τουλάχιστον την ίδια κούραση μ’ εμένα και δεν ξέρω κατά πόσον η συνεχής ένταση που είναι διάχυτη μπορεί να αποθαρρύνει πολλούς άλλους. […] Επεδίωκα αυτή την ένταση και κατέβαλα προσπάθεια να την αποδώσω. Ξέρω πως είναι εκεί».
(Όλοι όσοι έχουν διαβάσει το μυθιστόρημα νομίζω πως αυτήν την ένταση για την οποία μιλάει ο Καμύ πρέπει να την έχουν νιώσει).

Ένας περίπατος στη Μπουισβίλ το καλοκαίρι του 1939 εντυπωσιάζει τον Καμύ και του εμπνέει μια δυνατή και μυστηριώδη σκηνή για το μυθιστόρημα που ετοιμάζει· είναι η σκηνή στην οποία ο μάλλον αντιφατικός Μερσώ του Ευτυχισμένου θανάτου, γίνεται ο σταθερός και αποφασιστικός Μερσώ του Ξένου. Το περιστατικό με τον φόνο είναι πραγματική ιστορία. Βέβαια στο συμβάν δεν έγινε κάποιος φόνος, αλλά η συμπλοκή έλαβε όντως χώρα σε μια παραλία της Μπουισβίλ τον Αύγουστο του 1939. Ο Καμύ δεν ήταν παρών στο συμβάν αλλά το πληροφορήθηκε από αφηγήσεις. Αφορούσε απρεπή συμπεριφορά κάποιων Αράβων απέναντι στα συνοδευόμενα κορίτσια μιας παρέας φίλων του Καμύ. Το περιστατικό αναφέρεται αυτούσιο στον Ξένο με μόνη διαφοροποίηση τα ονόματα των εμπλεκομένων και την επιστροφή του Μερσώ στην παραλία.

Την ίδια εποχή, ο Καμύ δουλεύει ταυτόχρονα τον Καλιγούλα καθώς επίσης και ένα δοκίμιο για το παράλογο το οποίο έχει γραφτεί κατά το ήμισυ.
Πριν την έκδοση του Ξένου ο Καμύ τελειώνει και το δοκίμιο που φέρει τον τίτλο «Ο Μύθος του Σίσυφου». Το δοκίμιο προσδίδει στο μυθιστόρημα το πλήρες νόημά του. Τα έργα του Καμύ αρχίζουν και αλληλοφωτίζονται. Έχουν ήδη εκδοθεί «Οι Γάμοι» (δοκίμια και εντυπώσεις) και το «Από την καλή και την ανάποδη» (συλλογή δοκιμίων).

Ο Ξένος τελικά τυπώνεται από τις εκδόσεις Gallimard στην Γαλλία στις 19 Μαΐου 1942, σε 4.400 αντίτυπα και τον Ιούνιο του ίδιου έτους κυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία στην τιμή των 25 φράγκων, με το κλασικό λευκό εξώφυλλο της σειράς NRF, με κόκκινο και μαύρο πλαίσιο. Την ίδια χρονιά κυκλοφορεί σε δεμένο τόμο και ο «Οδυσσέας» του Τζέιμς Τζόυς στην τιμή των 200 φράγκων. Ο Γκαλιμάρ κάνει καθημερινά επιδέξιους χειρισμούς για την προώθηση του έργου. Τα 20 όμως αντίτυπα του Ξένου που εστάλησαν στον συγγραφέα του δεν έφτασαν ποτέ στο Οράν του Αλγερίου όπου ζούσε.



Αν και ο ίδιος έλεγε πως : «Η ιδέα πως κάθε συγγραφέας γράφει απαραίτητα για τον εαυτό του και αυτοπροσωπογραφείται στα βιβλία του, θεωρείται ένα από τα παιδαριώδη κατάλοιπα του ρομαντισμού. Τα έργα ενός ανθρώπου ιχνηλατούν συχνά την ιστορία των νοσταλγιών ή των πειρασμών του, σχεδόν ποτέ όμως την προσωπική του ιστορία», εντούτοις ο Ξένος "ακουμπά" σε προσωπικές εμπειρίες του Καμύ και ο Μερσώ αντανακλάει κάποια στοιχεία από την ψυχοσύνθεση του. Έχοντας συνάψει αρκετές σχέσεις και έναν γάμο με την Σιμόν Ιέ, την εποχή που έγραφε τον Ξένο συνδεόταν πέρα από έναν ευρύ κύκλο γυναικών και με την Φρανσίν Φωρ στην οποίαν έχει κάνει μεν πρόταση γάμου, μα ήταν ακόμα αναποφάσιστος. Έχει προβλήματα με την ιδέα του γάμου, όπως και ο ήρωας του ο Μερσώ. Το στοιχείο αυτό φαίνεται στο μυθιστόρημα στο σημείο που :
« […] Το βράδυ ήρθε η Μαρί και με ρώτησε αν ήθελα να παντρευτούμε. Της είπα ότι το ίδιο μου έκανε και θα μπορούσαμε να παντρευτούμε αν το ήθελε. Τότε ζήτησε να μάθει αν την αγαπούσα. Απάντησα, όπως το είχα κάνει κιόλας μια φορά, ότι αυτό δεν σήμαινε τίποτα και ότι σίγουρα δεν την αγαπούσα. […] Καθώς σιωπούσα, μιας και δεν είχα τίποτα να προσθέσω, μου έπιασε το χέρι και μου δήλωσε πως ήθελε να με παντρευτεί. Απάντησα ότι θα παντρευόμαστε όποτε το ήθελε.»

Ο χαρακτήρας του Μερσώ είναι εμπνευσμένος από τον Καμύ καθώς και από όλους εκείνους που βρισκόντουσαν δίπλα του εκείνη την εποχή. Ομοιότητα όμως δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη και ταυτότητα. Η Μαρί δεν είναι η Φρανσίν. Ο συγγραφέας Καμύ είναι κύριος του έργου του, σε αντίθεση με τον άνθρωπο Καμύ που δεν ελέγχει την ζωή του. Ο Μερσώ ποτέ δεν αναρωτιέται, ενώ ο Καμύ βομβαρδίζει τον εαυτό του με ερωτήσεις. Ο Μερσώ δείχνει μια σιγουριά πέραν της τρέχουσας ιουδαιοχριστιανικής ηθικής, ο Καμύ ψάχνει να βρει τρόπο διαφυγής. Ο Μερσώ απέχει πολύ από τον Καλιγούλα αλλά και οι δύο ήρωες είναι κοντά στον Καμύ, μάσκες και πειρασμοί ενός συγγραφέα που αμφιβάλλει για τον εαυτό του, και συνάμα τον εμπιστεύεται.

Στον Ευτυχισμένο Θάνατο ο Καμύ - στα είκοσι δύο του - έλεγε για τον Μερσώ: «Ήθελε να κρατήσει τη ζωή στα χέρια του, σαν ένα κομμάτι ζεστό ψωμί που παίζουμε ακούραστα ανάμεσα στα δάκτυλα μας». Ο ίδιος στο δημόσιο πεδίο αρνήθηκε το ψεύδος, την κυριαρχία, το δεσποτισμό. Κατ’ αυτόν ένας συγγραφέας «μπορεί να βοηθήσει μόνο μέσα από τα βιβλία του. Δεν πρέπει να οικειοποιηθεί τον τίτλο του καθοδηγητή συνείδησης. Δεν πρόκειται για παραίτηση αλλά για αναγνώριση των ορίων του».

Ο Καμύ όρισε τον δικό του τρόπο να συναρμόζει την τέχνη του, την ζωή του και την ηθική του. «Κανένα μεγάλο έργο δεν βασίστηκε ποτέ στο μίσος ή την περιφρόνηση. Κάπου μες στην καρδιά του, κάποια στιγμή της ιστορίας του, ο αληθινός δημιουργός καταλήγει πάντοτε στην συμφιλίωση. Τότε συναντά το κοινό μέτρο μέσα στην παράξενη κοινοτυπία όπου αυτοπροσδιορίζεται. […] Κι αν ο καλλιτέχνης δεν μπορεί να αρνηθεί την πραγματικότητα, είναι γιατί έχει ως αποστολή να της προσδώσει μια ανώτερη δικαιολογία. Πώς να την δικαιολογήσεις αν αποφασίσεις να την αγνοήσεις; Αλλά και πώς να την μεταμορφώσεις αν συγκατατεθείς να την υπηρετήσεις;»

(Οι παραπάνω πληροφορίες προέρχονται κυρίως από το 800 σέλιδο βιβλίο του Ολιβιέ Τοντ «Αλμπέρ Καμύ. Μια Ζωή» από τις εκδόσεις Καστανιώτη).
 
Last edited:
Καλησπέρα Χρήστο, υπέροχος (κλασικά).
Διαβάζω παραπάνω τον αγαπητό Ονειρευτή και μάλλον δεν πρέπει να με δώσω, αλλά θα με δώσω.
Θα γίνω ρόμπα αν πω πως δεν το έχω διαβάσει;
 
Μ'έχεις καλομάθει, Στράτη.:)

Αν υπήρχε νήμα με τα κλασικά αριστουργήματα που δεν έχουμε διαβάσει, πολλοί βιβλιόφιλοι εδώ, δεν θα σταματούσαμε να γράφουμε τίτλους.

Οπότε, μην αγχώνεσαι.:)
 
Φοβάμαι ότι ο "Ξένος" και η Πανούκλα" είναι δύο ακόμα βιβλία που διάβασα μικρή και δεν μπόρεσα να τα καταλάβω και να τα εκτιμήσω :ένοχος: Πρέπει να τους δώσω μια ευκαιρία ακόμα.
Πάντως είχα λατρέψει την "Πτώση" που την διάβασα σε μεγαλύτερη ηλικία. Εχει λεχθεί ότι στην ουσία δεν τιμήθηκε ο Καμύ με Νόμπελ, αλλά τιμήθηκε ο ίδιος ο θεσμός με το να του απονείμει το βραβείο αυτό. Αυτό νομίζω τα λέει όλα για το στίγμα που κατάφερε να αφήσει στην λογοτεχνία!!
 

Ίζι

Κυρά των Σκιών
Αν υπήρχε νήμα με τα κλασικά αριστουργήματα που δεν έχουμε διαβάσει, πολλοί βιβλιόφιλοι εδώ, δεν θα σταματούσαμε να γράφουμε τίτλους.
Για μένα θα ήταν πιο σύντομο απλά να αναφέρω τα κλασικά αριστουργήματα που έχω διαβάσει. :ανέκφραστος:

Ο Ξένος, πάντως, είναι ένα έργο που σίγουρα θα πάρει τη σειρά του.
 
Πάντως είχα λατρέψει την "Πτώση" που την διάβασα σε μεγαλύτερη ηλικία.
Κι εγώ λατρεύω την "Πτώση", Μεταλλαγμένη, απ'τα πιο αγαπημένα μου βιβλία.:)

Ρε παιδιά, όσοι έχετε διαβάσει την τριλογία του Καμύ (Πτώση, Πανούκλα, Ξένος), δεν σας φαίνεται ότι ο τρόπος γραφής είναι διαφορετικός σε κάθε ένα απ'αυτά τα τρία βιβλία; Εμένα μου φαίνεται σχεδόν λες και τα'χει γράψει άλλος άνθρωπος.

@ Ονειρευτή, ή όποιος άλλος γνωρίζει, που οφειλόταν η περιβόητη διαμάχη του με τον Σαρτρ; Με δυο λόγια, μη σας κουράζω.
 
Κι εμένα μου φαίνεται διαφορετικός και μάλιστα μου κάνει εντύπωση που τα τρία αυτά βιβλία αποτελούν κάτι σαν "τριλογία" για την οποία βέβαια πήρε και το Νόμπελ. Δεν βλέπω πως αλληλοσυνδέονται.

Και με αυτόν είχε διαμάχη ο Σαρτρ γιατί απ' όσο ξέρω πλακωνόταν και με έναν άλλον γνωστό, αλλά έχω ξεχάσει το όνομά του. Μήπως ο Ζαν Πολ τρωγόταν με τα ρούχα του ολίγον τι;
 
@Μεταλλαγμένη,Χρήστο θα προσπαθήσω να επισημάνω μερικά στοιχεία για τους προβληματισμούς σας!

Έχετε δίκιο για τις διαφορές στα βιβλία,η σκέψη του Καμύ παρουσιάζει μία διαρκή εξέλιξη που διακόπηκε μόνο από το θάνατο του.Η βασική του φιλοσοφική θέση ήταν το "παράλογο"(l'absurde).Πίστευε πως η ανθρώπινη ύπαρξη είναι παράλογη,δεν υπάρχει κανένας λόγος να υφίσταται παρά μόνο μέσα από την ενεργή συμμετοχή.τη δράση,την εξεγερμένη δραστηριότητα.Ο υπαρξισμός του Σαρτρ βασίζεται στην μάλλον θετική άποψη πως υπάρχουμε και είμαστε γεννημένοι ελεύθεροι να αποφασίσουμε τι θα κάνουμε στη ζωή μας.Ο ακτιβισμός είναι αναγκαίο επακόλουθο για τη δικαίωση μας.Οι θέσεις τους αν και συγγενικές (απόρριψη του Θεού,πίστη στη συλλογική δράση) δεν είναι ίδιες,κάτι που έχει μπερδέψει και τους κριτικούς για το αν ο Καμύ ήταν υπαρξιστής ή όχι (οι 4 πηγές μου διχάζονται).

Η διαφωνία Καμύ-Σαρτρ ξεκίνησε από το 1952 στο φιλοσοφικό πεδίο και οξύνθηκε μετά την απονομή του Νόμπελ στον Καμύ το 1957.Ο Σαρτρ τον κατηγόρησε για συμβιβασμό και σιωπή απέναντι στην εξέγερση των Αλγερινών κατά της γαλλικής κυριαρχίας,υπόθεση στην οποία στρατεύθηκε το σύνολο της γαλλικής Αριστεράς αλλά όχι ο Καμύ που θεωρούνταν μέχρι τότε μέλος της.

Τώρα για το με ποιον άλλον είχε ζητήματα ο Σαρτρ δεν είμαι σίγουρος, ίσως σκεφτούμε τον Χάιντεγκερ του οποίου την μοιρολατρική θέση για την τύχη του ανθρώπου εξέλιξε και προχώρησε ο Γάλλος προς την απόλυτη ελευθερία επιλογών.Εξάλλου ο Χάιντεγκερ προσχώρησε στους Ναζί και βρέθηκε στον πολιτικό αντίποδα του Σαρτρ.
 
Last edited:
@ Ονειρευτή, ή όποιος άλλος γνωρίζει, που οφειλόταν η περιβόητη διαμάχη του με τον Σαρτρ; Με δυο λόγια, μη σας κουράζω.
ο.κ Χρήστο ... με δύο λόγια :)

Η γνωριμία του Καμύ με τον Σαρτρ ως συγγραφέα ξεκινάει το 1938, την περίοδο που ο Καμύ διαβάζει την «Ναυτία» που τον αφήνει έκθαμβο ως μυθιστόρημα, μα η φιλοσοφία του κειμένου όμως τον εξοργίζει. Δημοσιεύει μάλιστα και μια λογοτεχνική κριτική στην στήλη «Αναγνωστήριο» της Alger Republicain λέγοντας πως το σύνολο του έργου δεν του φαίνεται και τόσο πειστικό, διακρίνοντας ο ίδιος περισσότερο παραλογισμό και πικρία απ’ ότι ο ίδιος ο Σαρτρ. Παρ’ όλα ταύτα όμως, αναγνωρίζει σε τούτον τον συγγραφέα που είναι ήδη γνωστός στο Παρίσι έχοντας πάρει το βραβείο Πόπυλιστ, «αμέτρητα χαρίσματα». Και οι δύο, όπως είναι γνωστόν, αναλογίζονται το παράλογο του κόσμου, αλλά υπό διαφορετικό πρίσμα.

Το Σεπτέμβριο του 1942 ο Σαρτρ γράφει κι αυτός με την σειρά του ένα δοκίμιο είκοσι σελίδων - σπάνιο για την περίπτωση του Σαρτρ να αφιερώσει τόσες σελίδες σε συγγραφέα - για τον «Ξένο» με τίτλο: «Ερμηνεία του Ξένου». Γράφει για τον Μερσώ:
«Ούτε καλός ούτε κακός. Ούτε ηθικός ούτε ανήθικος. […] Αν τους δεις ξεχωριστά, ούτε ο άνθρωπος ούτε ο κόσμος είναι παράλογος· αλλά εφόσον ο άνθρωπος πρέπει να είναι “μέσα στον κόσμο”, το παράλογο τελικά αποτελεί μέρος της ανθρώπινης μοίρας».
Ούτε ο Σαρτρ συμφωνεί με τις φιλοσοφικές ιδέες του Καμύ γράφοντας χαρακτηριστικά:
«Για να πούμε την αλήθεια αυτά δεν είναι θέματα καινοφανή και ο κ. Καμύ δεν τα παρουσιάζει ως τέτοια. Έχουν ήδη καταγραφεί από τον 17[SUP]ο[/SUP] αιώνα με ένα είδος στεγνής, σύντομης και στοχαστικής λογικής που χαρακτηρίζει κυρίως τους Γάλλους: αποτέλεσαν κοινούς τόπους του κλασικού πεσιμισμού.[…] Ο κ. Καμύ, με κάποια φιλαρέσκεια, παραθέτει αποσπάσματα από τον Γιάσπερς, τον Χάιντεγκερ, τον Κίρκεγκορ, τα οποία δεν φαίνεται να καταλαβαίνει πάντα
».

Είναι αλήθεια πως ο Καμύ έδωσε περισσότερη προσοχή στον Σαρτρ, από ότι ο Σαρτρ στον Καμύ. Γενικά όμως υπήρχε αλληλοσεβασμός. Κάνανε παρέα εκείνη την περίοδο οι τρεις τους, ο Καμύ, ο Σαρτρ και η Σιμόν Ντε Μπωβουάρ. Μεταξύ τους οι δύο άντρες συχνά κουβέντιαζαν πολιτικά ζητήματα. Οι συζητήσεις περιστρέφονται κυρίως γύρω από τον κομουνισμό. Ο Σαρτρ υποστήριζε πως πρέπει να επιλέξουν υπέρ ή κατά των ΗΠΑ ή της ΕΣΣΔ, ο Καμύ όμως δεν είχε την ίδια προσέγγιση. Μιλάει για αυτούς που πιστεύουν και γι αυτούς που δεν πιστεύουν στον κομουνισμό. Για τον Σαρτρ η μεγάλη αντιπαράθεση είναι μεταξύ μαρξιστών και μη μαρξιστών, μένοντας ό ίδιος προσηλωμένος σ’ ένα μαρξιστικό ιστορικισμό με τις μελλοντικές επαναστάσεις, νίκες και ήττες τους όπως έχουν προγραμματιστεί στα γονίδια της Ιστορίας. Ο Καμύ δεν αποδέχεται τον ιστορικό υλισμό, τον οποίον θεωρεί άρνηση κάθε ελευθερίας. Στο νόημα της ελευθερίας ο Σαρτρ απορρίπτει τον απόλυτο ντετερμινισμό· βρίσκεται στριμωγμένος ανάμεσα στο νόημα της Ιστορίας και στην ελευθερία, μη παραχωρώντας, όπως ο Καμύ, στον χριστιανισμό προνομιακή θέση κατά τον 20[SUP]ο[/SUP] αιώνα. Ο Καμύ δηλώνει απαισιόδοξος ως προς την ανθρώπινη μοίρα, αλλά αισιόδοξος ως προς τον άνθρωπο, ο Σαρτρ υποστηρίζει στην πράξη αισιόδοξος ως προς το πεπρωμένο του ανθρώπου και για την Ιστορία μακροπρόθεσμα.

Το 1946 το κομουνιστικό ζήτημα εξακολουθεί να προκαλεί αναστάτωση σε όλη την υφήλιο. Ο Καμύ συμφωνώντας με το κίνημα εκείνο το οποίο υποστήριζε πως οι διανοούμενοι θα πρέπει να αναλάβουν πρωτοβουλίες ενάντια στις δύο υπερδυνάμεις την Αμερική και την Σοβιετική Ένωση, υπερασπίζοντας έτσι τα ανθρώπινα δικαιώματα παντού, ο Σαρτρ διακρίνει σ’ αυτή την οργάνωση που σχεδιάζεται, ένα όπλο κατά του ΚΚ Γαλλίας, τον καλύτερο εκπρόσωπο του προλεταριάτου κατά την γνώμη του. (Άλλωστε ο Καμύ είχε αποχωρήσει από το ΚΚ Αλγερίας το οποίο κατευθυνόταν από ΚΚ Γαλλίας το 1937, κυρίως λόγω της έμπρακτης δυσαρέσκειας του στον τρόπο με τον οποίον αντιμετωπιζόντουσαν οι «αυτόχθονες», όπως υποτιμητικά αποκαλούντο, κάτοικοι της Αλγερίας, κυρίως οι οπαδοί του Αχμέντ Χατζ Μεσαλί, ηγέτη του Λαϊκού Κόμματος Αλγερίας οι οποίοι τοποθετούσαν την δική τους Αλγερία πάνω από την υπεράσπιση της ΕΣΣΔ).

Κάπως έτσι δημιουργήθηκε η ρήξη μεταξύ τους, η οποία και κορυφώθηκε μετά την κυκλοφορία του Επαναστατημένου Ανθρώπου του Καμύ, ένα δοκίμιο που δεν προκάλεσε ρήξη μόνο με τον Σαρτρ, αλλά και με όλους εκείνους που δεν θέλησαν να δεχθούν το γεγονός πως ο Καμύ στο βιβλίο του θέλησε να πει την αλήθεια για ορισμένα θέματα, συμπληρώνοντας μάλιστα πως:
«Τη μέρα που το έγκλημα στολίζεται με τα τρόπαια της αθωότητας, τότε η αθωότητα, με μια περίεργη αντιστροφή ρόλων, που είναι το χαρακτηριστικό της εποχής μας, αναγκάζεται να δώσει εξηγήσεις. Φιλοδοξία αυτού του δοκιμίου είναι να αποδεχθεί και να εξετάσει τούτη την παράδοξη πρόκληση».

Ανάμεσα στον Καμύ και τον Σαρτρ η ιστορία αδελφικής αγάπης πήρε άσχημε τροπή, καταλήγοντας τουλάχιστον στο πνευματικό επίπεδο από εκεί που είχαν ξεκινήσει. Ο Καμύ ως κριτικός λογοτεχνίας στην Alger Republication δυσπιστούσε ως προς τον στοχαστή Σαρτρ, ενώ από την πλευρά του ο συγγραφέας των «Λέξεων[FONT=&quot]» [/FONT]εκτιμούσε τον μυθιστοριογράφο Καμύ, αλλά τον θεωρούσε θλιβερό φιλόσοφο. Παρ’ όλα αυτά όμως ο Καμύ στο πεδίο της πολιτικής υπήρξε πιο αυθεντικός από τον Σαρτρ και στο ανθρώπινο επίπεδο πιο διαφανής και πιο έντιμος.
 
Σίγουρα αυτό το νημάτιο με παρακινεί ακόμα περισσότερο να διαβάσω τον Ξένο του Καμύ! Ευχαριστώ Χρήστο :πάνω:
 
Μπράβο, Χρήστο, πολύ σωστοί οι προβληματισμοί σου ! Ο εξαίρετος Καμύ, όταν έγραφε αυτό το φιλοσοφικό αριστούργημα, δεν γνώριζε ότι περιγράφει την ψυχοπαθητική αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας. Πράγματι, τα εν λόγω άτομα αδυνατούν να βιώσουν αληθινά συναισθήματα, ενσυναίσθηση και συμπόνοια. Αναζητούν έντονες συγκινήσεις, αλλά τελικά νιώθουν μόνο αδιαφορία, στέρηση και ένα τεράστιο κενό.
Δυστυχώς, ειδικά στην εποχή μας, υπάρχουν άπειροι τέτοιοι άνθρωποι, επειδή ο χαρακτήρας τους διαμορφώνεται από οικογενειακούς και κοινωνικούς παράγοντες.
 
Top